Pośladki i trening kobiet

Ćwiczenia na pośladki w domu: czego naprawdę potrzebujesz (i plan na 3 dni)

· · 3 100 słów · ok. 16 min czytania

Ćwiczenia na pośladki w domu dają efekty, jeżeli masz czym stawiać mięśniom opór i co kilka tygodni robisz je trochę trudniejsze. Wystarczą gumy oporowe (krótkie i długie) i regulowane hantle, najlepiej do 20 kg, ćwiczenia na jednej nodze, trening 2-3 razy w tygodniu po 3 ćwiczenia i serie kończone 1-2 powtórzenia przed upadkiem. Na pierwsze widoczne zmiany daj sobie co najmniej 16 tygodni.

Czy da się zbudować pośladki w domu?

Tak, do pewnego poziomu. Z gumami i hantlami zbudujesz pośladki przez wiele miesięcy, a granica pojawia się dopiero wtedy, gdy hantle stają się za lekkie nawet w ćwiczeniach na jednej nodze.

Mięsień nie wie, czy trzymasz sztangę, czy hantel. Czuje opór i to, jak blisko upadku kończysz serię. W metaanalizie Schoenfelda lżejsze i cięższe obciążenia dawały podobny przyrost mięśni, o ile serie szły do upadku (Schoenfeld i in. 2017), dlatego z mojego doświadczenia na początku zrobisz w domu praktycznie taki sam postęp jak na siłowni. Kobiety przy tym samym programie zyskiwały procentowo na mięśniach i sile nóg podobnie jak mężczyźni (Roberts i in. 2020). Uczciwie: dziewczyny z okładek w większości trenują na siłowni od lat. W domu zbudujesz dużo, ale nie wszystko.

Trening w domu (gumy + hantle)Siłownia
Pierwszy rokW zupełności wystarczyPodobny efekt, więcej wyboru ćwiczeń
ProgresjaPowtórzenia, zakres, tempo, jedna noga, cięższe hantleDokładasz talerze praktycznie bez końca
Kiedy przestaje wystarczaćHip thrust na jednej nodze z 20 kg na 20 powtórzeń i dalej jest lekkoRzadko kiedy
Koszt i czasRaz kupujesz sprzęt, zero dojazdówKarnet i dojazdy

Tabela to moja ocena jako trenera, a nie wynik badania. Cały proces, także na siłowni, opisuję w przewodniku jak zbudować pośladki.

Dlaczego 10 000 wymachów nie zbuduje pośladków?

Bo pieczenie i zmęczenie nie są bodźcem do wzrostu. Ruch bez oporu kończy się, zanim mięsień naprawdę musi się wysilić. Po pięciu godzinach spaceru nogi też pieką, a od tego nie rosną. Z większością treningów "20 minut na pośladki w domu" jest tak samo: krótkie przerwy, sama izolacja, dużo palenia, mało bodźca.

W eksperymencie Laseviciusa lekki ciężar (30% maksimum) budował mięśnie wyraźnie tylko wtedy, gdy serie kończyły się na upadku (Lasevicius i in. 2022). Przy bardzo małym oporze, około 15% maksimum, przyrost był wyraźnie mniejszy niż przy 70%, nawet przy seriach do upadku albo blisko niego (Buckner i in. 2020). Wymach nogą bez gumy jest jeszcze lżejszy.

Wykres z badania

Lekki ciężar działa tylko wtedy, gdy seria kończy się naprawdę ciężko

Przyrost przekroju mięśnia czworogłowego po 8 tygodniach

Lasevicius i in. 2022, J Strength Cond Res: 25 niewytrenowanych mężczyzn, prostowanie nóg na maszynie, każda noga w innym wariancie, 3 serie i ta sama objętość treningu we wszystkich wariantach. Procent to część ciężaru maksymalnego (1RM). Badanie dotyczyło mięśnia czworogłowego. Tę samą zasadę (lekki ciężar działa, gdy seria kończy się blisko upadku) pokazała metaanaliza 21 badań na różnych mięśniach: Schoenfeld i in. 2017.

Praktyczna zasada: jeżeli robisz ćwiczenie na 40, 50 powtórzeń i dalej jest lekko, ono jest za łatwe. Dobierz opór tak, żeby seria robiła się naprawdę ciężka w przedziale mniej więcej 8-30 powtórzeń.

Jaki sprzęt kupić do ćwiczeń na pośladki w domu?

Potrzebujesz gum oporowych, krótkich i długich, oraz regulowanych hantli, najlepiej do 20 kg na hantel albo więcej. Z samą masą ciała pracujesz cały dzień, więc pośladki są do niej przyzwyczajone i trening bardzo szybko przestaje być wystarczająco ciężki.

SprzętDo czegoOgraniczenieZalety
Regulowane hantle
do 20 kg, lepiej do 30 kg
bułgarski, zakroki, RDL na jednej nodze, hip thrust, step-upkoszt na start, w końcu kończy się ciężaropór w całym ruchu, łatwo zapisać progres
Gumy krótkie
mini band
odwodzenia, chodzenie bokiem, kickbacki, dociążenie hip thrustusłaby opór w dolnej części ruchutanie, małe, dobre na pośladkowy średni
Gumy długie
z rączkami albo taśmy
wiosłowanie, ściąganie, dociążenie RDLw przysiadzie dają za małotrening góry ciała w tym samym zestawie
Kanapa, krzesło, schodekhip thrust (oparcie pleców), bułgarski (tylna noga), step-upmuszą stać stabilnie, krzesło bez kółekmasz je w domu
Stabilne podwyższenie
stepper, gruba deska, talerz
pod przednią stopę w bułgarskimnic śliskiego, książki odpadająwięcej zakresu ruchu za darmo

Dlaczego nie same gumy? Guma na początku ruchu jest luźna. W badaniu Iversena przysiad z gumą aktywował czworogłowe wyraźnie słabiej niż ze sztangą i autorzy uznali gumy za sensowne w wiosłowaniu i ściąganiu, ale nie w przysiadzie (Iversen i in. 2017). W metaanalizie 8 małych badań gumy dawały podobny przyrost siły nóg jak ciężary (Lopes i in. 2019), tyle że mierzono siłę, a nie wielkość mięśni.

Schemat

Guma jest luźna na dole ruchu, hantel ciąży od początku

Schemat: opór gumy i hantla w trakcie ruchu Ciężar hantla jest taki sam w całym ruchu. Guma na dole ruchu jest luźna i stawia mały opór, który rośnie dopiero, gdy się rozciąga. Połączenie hantla i gumy daje opór od początku i dociąża końcówkę ruchu. luźna guma hantel guma dół ruchu góra ruchu zakres ruchu (np. przysiad, hip thrust) opór
  • Hantle przysiad bułgarski, zakroki, RDL, hip thrust: opór w całym ruchu
  • Gumy odwodzenia, kickbacki i dociążenie końcówki ruchu, np. guma nad kolanami w hip thruście z hantlem
Schemat na podstawie badania Iversen i in. 2017 (29 osób, ćwiczenia z gumą i ze sztangą albo wyciągiem): różnice w aktywacji mięśni pojawiały się głównie w tej części ruchu, w której guma była luźna, a w przysiadzie aktywacja czworogłowych z gumą była wyraźnie niższa. Linie pokazują kształt zależności, a nie dokładne wartości. Opór gumy zależy od jej grubości i od tego, jak mocno ją rozciągasz.

Stąd prosty podział: hantle do ćwiczeń wielostawowych, gumy do odwodzeń, kickbacków i dociążenia końcówki ruchu. Nawet w hip thruście u kobiet wersja ze sztangą dawała wyższą średnią aktywację pośladka niż z gumą, choć autorzy uznali obie za w porządku (Contreras i in. 2016).

Najlepsze ćwiczenia na pośladki w domu

Najlepsze ćwiczenia na pośladki w domu to te na jednej nodze: przysiad bułgarski, hip thrust jednonóż, martwy ciąg na jednej nodze (RDL), zakroki i step-upy, do tego odwodzenia z gumą na pośladkowy średni. Uda zawsze będą przy tym pracować, bo nie da się zbudować pośladka bez ćwiczeń wielostawowych. Możesz za to wybierać te, w których pośladek pracuje bardziej.

Dlaczego ćwiczenia na jednej nodze?

Bo w domu to najtańszy sposób, żeby podwoić opór. W przysiadzie na dwóch nogach każda noga dźwiga mniej niż połowę ciała, bo nie unosi swojej łydki i stopy. Na jednej nodze to już ponad dwa razy więcej, a z hantlami prawie trzy razy więcej. Sprawdź na swojej wadze:

Kalkulator

Ile kg dźwiga jedna noga

Ile ważysz?
60 kg
Hantle w rękach, razem
x2,9tyle razy większy opór dla jednej nogi niż w przysiadzie obunóż
Przysiad obunóż, bez hantli26 kgna nogę
Na jednej nodze, bez hantli56 kgx2,1
Na jednej nodze, z hantlami 2 × 10 kg76 kgx2,9

W przysiadzie bułgarskim tylna noga trochę pomaga, więc przednia dźwiga realnie nieco mniej, niż pokazuje kalkulator.

Uproszczony model statyczny: noga, która pracuje, nie dźwiga własnej łydki i stopy, a w ćwiczeniu na jednej nodze dźwiga za to drugą nogę. Łydka ze stopą to około 6% masy ciała (de Leva 1996). Model nie liczy dźwigni w stawach.

Trening jednostronny i obustronny dał podobny przyrost siły nóg (McCurdy i in. 2005), a w małym badaniu (12 osób) przysiad na jednej nodze z obciążeniem dał przyrost czworogłowych porównywalny z maszyną do prostowania nóg (Earp i in. 2023). Warunek: ćwiczenie musi być ciężkie. Sama masa ciała nie wystarczy.

Plansza badania Earp i in. 2023: u 12 osób objętość mięśnia czworogłowego urosła podobnie po przysiadzie na jednej nodze i po prostowaniu nogi na maszynie (5,8% i 8,4%, bez istotnej różnicy).
Źródło: Earp i in. 2023, Front Physiol, PMID 36998986. Przysiad na jednej nodze robiono na maszynie Smitha z obciążeniem, a nie z samą masą ciała.

Jakie trzy grupy ruchów mieć w planie?

Na każdym treningu robisz jedno ćwiczenie z każdej grupy: wyprost biodra w poziomie (hip thrust, mostek), ruchy z rozciągnięciem pośladka (bułgarski, zakroki, RDL, step-up) i odwodzenia (z gumą, leżąc bokiem, chodzenie bokiem).

ĆwiczeniePowtórzeniaSprzętGrupaWskazówka
Przysiad bułgarski8-15hantle, krzesłorozciągnięcielekko pochyl tułów do przodu, krok trochę dłuższy niż wygodny
Hip thrust jednonóż10-20kanapa, hantel na biodrowyprost biodra1-2 s zatrzymania na górze
Hip thrust obunóż10-20kanapa, hantel, guma nad kolanamiwyprost biodragdy 20 kg na 20 powtórzeń jest lekko, przejdź na jedną nogę
RDL na jednej nodze8-15hantelrozciągnięciebiodro do tyłu, czujesz rozciąganie z tyłu uda i w pośladku
Zakrok8-15hantlerozciągnięciez mojego doświadczenia krok w tył mniej obciąża kolana niż wykrok w przód
Step-up na krzesło8-15hantle, krzesło bez kółekrozciągnięciekrzesło przy ścianie, na macie, wysokość mniej więcej do kolana; najpierw bez hantli, zamiennie stopień schodów
Odwodzenie leżąc bokiem15-25guma krótkaodwodzenienoga lekko do tyłu, palce w przód
Kickback na czworakach15-25guma krótkawyprost biodranie wyginaj lędźwi, ruch kończy się w biodrze

Powtórzenia w ćwiczeniach jednostronnych liczysz na każdą nogę.

Czy hip thrust jest lepszy niż przysiad?

Nie, oba budują pośladek podobnie. W 9-tygodniowym badaniu Plotkina (rezonans magnetyczny) hip thrust i przysiad ze sztangą dały podobny przyrost pośladków, a przysiad dodatkowo więcej mięśni czworogłowych i przywodzicieli uda (Plotkin i in. 2023). Badano klasyczny przysiad, ale bułgarski i zakroki to ten sam wzorzec ruchu, więc w domu nie potrzebujesz sztangi do hip thrustu.

Wykres z badania

Hip thrust i przysiad budują pośladek podobnie, przysiad dodatkowo udo

Różnica w przyroście mięśni (cm²) po 9 tygodniach: kropka to wynik, kreska to 95% przedział ufności

Kreska, która przecina przerywaną linię zera, oznacza, że badanie nie pokazało wyraźnej przewagi żadnego ćwiczenia.

Plotkin i in. 2023, Front Physiol: 34 niewytrenowane osoby (18 w grupie hip thrustu, 16 w grupie przysiadu), 9 tygodni, pomiar rezonansem magnetycznym. Wartości z abstraktu badania.
Plansza badania Plotkin i in. 2023: hip thrust i przysiad dały podobny przyrost mięśni pośladkowych, przysiad dodatkowo większy przyrost mięśni uda.
Źródło: Plotkin i in. 2023, Front Physiol, PMID 37877099.

To samo badanie pokazało, że pośladkowy średni i mały praktycznie nie urosły ani od hip thrustu, ani od przysiadu. Dlatego w planie są odwodzenia, najlepiej leżąc bokiem: w badaniu EMG Distefano dawało to pośladkowemu średniemu 81% maksymalnego napięcia, a popularny clamshell tylko 38-40% (Distefano i in. 2009). EMG to aktywacja, a nie gwarancja wzrostu, ale kierunek jest jasny.

Wykres z badania

Na pośladkowy średni połóż się bokiem, na wielki stań na jednej nodze

Średnia aktywność mięśnia (EMG) jako procent maksymalnego napięcia

Pośladkowy średni
Odwodzenie leżąc bokiem
81%
Przysiad na jednej nodze
64%
Martwy ciąg na jednej nodze
59%
Wykroki
48%
Clamshelldwie wersje: 38 i 40%
38-40%
Pośladkowy wielki
Przysiad na jednej nodze
59%
Martwy ciąg na jednej nodze
59%
Clamshell
34%
Chodzenie bokiem z gumą
27%
Distefano i in. 2009, J Orthop Sports Phys Ther: 21 aktywnych fizycznie osób, 12 ćwiczeń bez dodatkowego obciążenia. Wybrane ćwiczenia, które da się zrobić w domu. EMG mierzy aktywację mięśnia, a nie jego wzrost, więc to wskazówka przy wyborze ćwiczeń, a nie gwarancja przyrostu.

Sprzęt, ćwiczenia, progresję i dietę omawiam też w filmie:

Miniatura mojego filmu: Pośladki w domu, czego naprawdę potrzebujesz (a czego nie)
Cały film (20 minut): od sprzętu do diety. Pośladki w Domu - Czego NAPRAWDĘ Potrzebujesz (a Czego Nie)

Jak często i ile serii na pośladki w domu?

Trenuj pośladki 2-3 razy w tygodniu. Na start wystarczą 3 ćwiczenia po 2 serie na trening, czyli 18 serii tygodniowo, a z czasem 3 serie, czyli 27 serii w tygodniu.

Raz w tygodniu też by działało, ale 18-27 serii na jednym treningu to za dużo, żeby pod koniec robić porządne serie. Metaanaliza Schoenfelda (25 badań) nie znalazła istotnej różnicy między rzadszym a częstszym treningiem mięśnia przy tej samej liczbie serii w tygodniu (Schoenfeld i in. 2019). Wcześniejsza, mniejsza analiza wskazywała przewagę dwóch treningów nad jednym (Schoenfeld i in. 2016), ale większa ilość danych tego nie potwierdziła. Więcej we wpisie ile serii na partię tygodniowo.

Plansza metaanalizy Schoenfeld i in. 2019: przy tej samej liczbie serii w tygodniu częstotliwość treningu nie zmieniała istotnie przyrostu mięśni.
Źródło: Schoenfeld i in. 2019, J Sports Sci, PMID 30558493.

Codziennie ten sam ciężki trening do upadku to jeden z błędów, które opisuję we wpisie pośladki nie rosną. Między seriami na jednej nodze odpoczywaj około 2 minut, a nie 20 sekund jak w filmikach "na spalanie". U wytrenowanych mężczyzn 3 minuty przerwy dały większy przyrost mięśni ud niż 1 minuta (Schoenfeld i in. 2016).

Plan treningowy na pośladki w domu na 3 dni

Trenujesz 3 dni w tygodniu z dniem przerwy pomiędzy, na przykład w poniedziałek, środę i piątek. Każdy dzień ma po jednym ćwiczeniu z każdej grupy ruchów. Przełącz staż, żeby zobaczyć liczbę serii:

Plan tygodnia

Pośladki w domu: 3 dni po 3 ćwiczenia

Dzień A · np. poniedziałek
Przysiad bułgarski z hantlamitylna stopa na krześle2 serie × 8-15 powt. na nogę
Hip thrust jednonóż na kanapiehantel na biodro, gdy jest za lekko2 serie × 10-20 powt. na nogę
Odwodzenie leżąc bokiem z gumąguma krótka nad kolanami2 serie × 15-25 powt.
Dzień B · np. środa
RDL na jednej nodze z hantlembiodro do tyłu, rozciąganie z tyłu uda2 serie × 8-15 powt. na nogę
Zakrok z hantlamikrok w tył, łagodniej dla kolan2 serie × 8-15 powt. na nogę
Kickback z gumą na czworakachruch kończy się w biodrze2 serie × 15-25 powt.
Dzień C · np. piątek
Hip thrust obunóżhantel na biodro, guma nad kolanami2 serie × 10-20 powt.
Step-up na krzesło z hantlamikrzesło bez kółek, przy ścianie, na macie; najpierw bez hantli2 serie × 8-15 powt. na nogę
Chodzenie bokiem albo odwodzenie siedzącz gumą2 serie × 15-25 powt.
Razem w tygodniu: 18 serii na pośladki 2 serie na ćwiczenie przez pierwsze 4-6 tygodni
1-2 powtórzeniazapasu na końcu każdej serii
ok. 2 minprzerwy w ćwiczeniach na jednej nodze
ok. 1 minprzerwy w ćwiczeniach z gumą
  • Zacznij od 2 serii na ćwiczenie przez pierwsze 4-6 tygodni. Trzecią serię dołóż, gdy regenerujesz się bez problemu.
  • Każdą serię kończ 1-2 powtórzenia przed upadkiem. Jeżeli nie wiesz, jak to ocenić, zrób test telefonem.
  • Zapisuj ciężar i powtórzenia. Bez zapisu nie wiesz, czy robisz progres.
  • Rozgrzewka: 5 minut marszu albo rowerka i 1-2 lżejsze serie pierwszego ćwiczenia.
  • Step-up rób bezpiecznie: krzesło bez kółek, oparte o ścianę, na macie antypoślizgowej. Pierwsze treningi bez hantli.

Jeżeli chcesz trenować całe ciało, dołóż 2-3 ćwiczenia na górę, na przykład wiosłowanie hantlem i ściąganie gumy.

Jak robić progresję bez dokładania ciężaru? 4 sposoby

Pośladki rosną, dopóki ćwiczenia robią się coraz trudniejsze. Jeżeli przez trzy miesiące robisz to samo na tyle samo powtórzeń, organizm przestaje mieć powód, żeby rosnąć. W domu masz cztery sposoby poza dokładaniem ciężaru.

  1. Więcej powtórzeń z tym samym ciężarem. Hip thrust z 15 kg na 10 powtórzeń, za kilka tygodni na 15. W badaniu Plotkina z 2022 roku zwiększanie powtórzeń dało praktycznie te same efekty co zwiększanie ciężaru (Plotkin i in. 2022). Dla każdej, która trenuje w domu, to najważniejsze badanie w tym artykule.
  2. Większy zakres ruchu. Nie skracaj ruchu: pełny przysiad dał pośladkowi wielkiemu 6,7% przyrostu, a półprzysiad 2,2% (Kubo i in. 2019, 17 mężczyzn). Gdy pełny ruch robi się za lekki, postaw przednią stopę w bułgarskim na stabilnym podwyższeniu i zejdź 4-5 cm niżej. Badanie nie sprawdzało ruchu głębszego od pełnego, ale zgadza się to z tym, co widzę na treningach.
  3. Pauza w najtrudniejszym miejscu. W hip thruście zatrzymaj biodra na górze na 2 sekundy. Z tym samym hantlem zrobisz mniej powtórzeń, czyli seria kończy się bliżej upadku.
  4. Wolniejsze opuszczanie. Schodzisz 3-4 sekundy zamiast 1-2. Samo tempo nie jest magicznym bodźcem, bo powtórzenia od 0,5 do 8 sekund dawały podobny przyrost mięśni (Schoenfeld i in. 2015). Pomaga tylko wtedy, gdy przez nie seria kończy się bliżej upadku.
Plansza badania Plotkin i in. 2022: zwiększanie liczby powtórzeń przy stałym ciężarze i zwiększanie ciężaru dały bardzo podobne efekty u 43 wytrenowanych osób.
Źródło: Plotkin i in. 2022, PeerJ, PMID 36199287.
Wykres z badania

Pełny zakres ruchu dał pośladkowi trzy razy większy przyrost

Przyrost objętości mięśni po 10 tygodniach przysiadów

Pośladkowy wielki
pełny przysiad
6,7%
półprzysiad
2,2%
Przywodziciele uda
pełny przysiad
6,2%
półprzysiad
2,7%
Czworogłowy uda
pełny przysiad
4,9%
półprzysiad
4,6%
Kubo i in. 2019, Eur J Appl Physiol: 17 mężczyzn (8 pełny przysiad, 9 półprzysiad), 10 tygodni, 2 treningi w tygodniu, pomiar rezonansem magnetycznym. Małe badanie porównujące pełny ruch z połową ruchu. Wniosek do domu: nie skracaj ruchu, a gdy hantle są za lekkie, stabilne podwyższenie pod przednią stopę w bułgarskim daje trochę więcej zakresu.

Kolejność: najpierw powtórzenia, potem ciężar hantli, a gdy ciężaru zabraknie, zakres, pauzy albo tempo. Na końcu przechodzisz z dwóch nóg na jedną i zaczynasz drabinkę od nowa.

Grafika

Drabinka progresji w domu: wchodzisz o jeden stopień, gdy obecny robi się lekki

Hip thrust

Czytaj od dołu do góry

Meta w domu: hip thrust jednonóż z 20 kg na 20 powtórzeń i dalej jest lekko. Wtedy czas pomyśleć o siłowni.
1Mostek biodrowy na podłodze
2Hip thrust obunóż na kanapiebez ciężaru
3Hip thrust z hantlem 10 kgnajpierw dokładasz powtórzenia
4Hip thrust z hantlem 15 kg
5Hip thrust z hantlem 20 kgaż 20 powtórzeń będzie lekko
6Hip thrust jednonóżokoło dwa razy trudniejszy
7Jednonóż z hantlem
8Jednonóż z hantlem i pauzą 2 s na górze
START

Przysiad bułgarski

Czytaj od dołu do góry

1Zakrok
2Przysiad bułgarski bez ciężaru
3Bułgarski z hantlamipowtórzenia, potem cięższe hantle
4Bułgarski z przednią stopą na podwyższeniustepper albo gruba deska, ok. 4-5 cm
5Bułgarski z wolnym opuszczaniem 3-4 sgdy hantle są już za lekkie
START

Na każdym stopniu kolejność ta sama: najpierw więcej powtórzeń, potem cięższy hantel, a gdy ciężaru brakuje, większy zakres, pauza albo wolniejsze opuszczanie.

Drabinka z moich filmów: 5 rzeczy, które budują kobiece kształty i Pośladki w domu. Dokładanie powtórzeń działa podobnie jak dokładanie ciężaru (Plotkin i in. 2022), a większy zakres ruchu dawał większy przyrost pośladka (Kubo i in. 2019). Kolor numeru pokazuje kolejność, a nie wyliczoną trudność.

Jak sprawdzić, czy ćwiczysz wystarczająco ciężko? Test z telefonem

Nagraj serię telefonem i porównaj, jak długo podnosisz ciężar w pierwszym i w ostatnim powtórzeniu (tylko faza w górę). Jeżeli ostatnie idzie tak samo szybko jak pierwsze, seria była za lekka. Jeżeli ostatnie podnosisz wyraźnie wolniej, z wysiłkiem, ale technicznie czysto, jesteś blisko upadku i tak ma być.

Liczy się, ile powtórzeń zostaje Ci w zapasie (RIR, więcej pojęć w słowniku siłowni). Im bliżej upadku kończyły się serie, tym większy był przyrost mięśni (Robinson i in. 2024), a u osób trenujących serie kończone 1-2 powtórzenia przed upadkiem dały praktycznie ten sam przyrost co do upadku, przy mniejszym zmęczeniu (Refalo i in. 2024). Problem w tym, że "na oko" zwykle zaniżamy swój zapas, najbardziej przy krótkim stażu (Steele i in. 2017).

Telefon pomaga, bo im bliżej upadku, tym wolniej się ruszasz: ocena wysiłku była silnie powiązana z prędkością sztangi w przysiadzie (Zourdos i in. 2016), a spadek prędkości dobrze przewidywał zapas powtórzeń, choć inaczej w przysiadzie i w wyciskaniu (Rodríguez-Rosell i in. 2020). W filmie mówię, że ostatnie powtórzenie trwa wtedy 2-3 sekundy dłużej niż pierwsze. To moja reguła kciuka z treningów, a nie wynik badania.

Ostatnie powtórzenie w góręCo to znaczyCo zrobić
Tak samo szybko jak pierwszeDuży zapas, seria za lekkaDodaj powtórzenia, weź cięższy hantel albo przejdź na jedną nogę
Wyraźnie wolniej, ale płynnie i czystoBlisko upadku, zapas mniej więcej 1-2Dobrze, utrzymuj
Ledwo kończysz albo technika się sypieUpadek albo tuż przy nimW ostatniej serii odwodzeń OK, w bułgarskim i RDL zostaw zapas

Zrób to dziś: postaw telefon bokiem, nagraj serię hip thrustu albo bułgarskiego i porównaj pierwsze i ostatnie powtórzenie. Raz na kilka tygodni zrób ostatnią serię hip thrustu albo odwodzeń do upadku i policz, ile powtórzeń naprawdę miałaś w zapasie.

Mity o ćwiczeniach na pośladki w domu

Większość domowych treningów z internetu psują cztery przekonania. Każde brzmi rozsądnie, a każde zabiera Ci progres.

Mit

Jak pali, to rośnie

Pieczenie to zmęczenie, a nie bodziec. Lekka praca przerwana daleko od upadku dała w badaniu nieistotny przyrost.

Lasevicius i in. 2022
Mit

10 minut dziennie przez 30 dni i masz "bubble butt"

W takich wyzwaniach połowa ćwiczeń nie trenuje pośladków: wspięcia na palce to łydki, unoszenie nogi w przód to mięsień biodrowo-lędźwiowy. Sens ma tylko zakrok albo bułgarski, a 30 dni to za krótko, żeby zobaczyć wzrost mięśni.

moja praktyka
Mit

Same gumy wystarczą na zawsze

Na start tak, potem nie. Guma jest luźna na dole ruchu, więc w przysiadzie daje za mało. Bez hantli w pewnym momencie kończy się progresja.

Iversen i in. 2017
Mit

Od przysiadów urosną mi uda, a nie pośladki

Uda pracują w każdym ćwiczeniu wielostawowym i trochę urosną. Jeżeli to Cię martwi, przesuń akcent na hip thrust, RDL na jednej nodze i odwodzenia, ale nie rezygnuj z bułgarskiego.

Plotkin i in. 2023

Do tego odwodzenie na stojąco bez gumy daje niewiele, bo przy małym wychyleniu nogi grawitacja prawie nie stawia oporu. Leżąc bokiem ten sam ruch jest dużo cięższy.

Ile jeść, żeby pośladki miały z czego rosnąć?

Jedz na poziomie zapotrzebowania albo lekko powyżej i dostarczaj 1,6-2 g białka na kilogram masy ciała. Przy 60 kg to 96-120 g białka dziennie. Na dużym deficycie kalorii pośladki nie mają z czego rosnąć.

Nie musisz przy tym dużo tyć: na zerze kalorycznym waga zmienia się niewiele, a u początkujących da się nawet trochę schudnąć i zbudować mięśnie (rekompozycja sylwetki). Jeżeli w pierwszych tygodniach waga lekko rośnie, zajrzyj do wpisu waga rośnie po rozpoczęciu treningów.

Kalkulator w głowie

Ile jeść, żeby pośladki miały z czego rosnąć

  1. Białko: masa ciała × 1,6-2 g. Powyżej około 1,6 g/kg nie było już dalszych przyrostów masy beztłuszczowej, ja wolę celować bliżej 2 g.
  2. Kalorie: na poziomie zapotrzebowania albo lekko powyżej. Swoje policzysz w kalkulatorze kalorii.
  3. Sprawdź, ile zostaje po treningu: kalorie z jedzenia minus kalorie spalone na treningu nie powinny spadać poniżej 30 kcal na każdy kilogram beztłuszczowej masy ciała.

Przykład: kobieta, 60 kg, 25% tkanki tłuszczowej, 1500 kcal dziennie, trening za 300 kcal

Białko dziennie96-120 g60 kg × 1,6-2 g
Próg po odjęciu treninguok. 1350 kcalok. 45 kg masy beztłuszczowej × 30 kcal
Zostaje przy 1500 kcal1200 kcal1500 - 300 kcal treningu, czyli poniżej progu

Przykład w kaflach to moje obliczenie, a nie wynik badania. Białko według metaanalizy Morton i in. 2018 (49 badań, 1863 osoby). Próg 30 kcal/kg masy beztłuszczowej według Loucks i Thuma 2003: w 5-dniowym eksperymencie u młodych, regularnie miesiączkujących kobiet poniżej tego progu zaburzało się wydzielanie hormonu LH. Jeżeli na diecie miesiączka się zatrzymała albo rozregulowała, zwiększ jedzenie i idź do lekarza.

Skąd widełki białka? W metaanalizie Mortona (49 badań) powyżej około 1,6 g/kg nie było już dalszych przyrostów masy beztłuszczowej, a górna granica przedziału ufności wynosiła 2,2 g/kg (Morton i in. 2018). Ja wolę celować bliżej 2 g. Rozkład na posiłki znajdziesz we wpisie ile białka dziennie.

Dlaczego nie 1500 kcal? Bo nie będziesz mieć siły na progresję. Jest też powód zdrowotny: u młodych kobiet wydzielanie hormonu LH, ważnego dla cyklu, zaburzało się, gdy po odjęciu kalorii z treningu zostawało mniej niż 30 kcal na kilogram beztłuszczowej masy ciała (Loucks i Thuma 2003). Przy 1500 kcal i treningu za 300 kcal zostaje 1200 kcal, czyli mniej niż próg około 1350 kcal z przykładu w kaflach (to moje obliczenie, a nie wynik badania). Jeżeli na diecie zatrzymała Ci się albo rozregulowała miesiączka, to sygnał, żeby jeść więcej i iść do lekarza, a nie ciąć dalej. Swoje zapotrzebowanie policzysz w kalkulatorze kalorii.

Po jakim czasie widać efekty ćwiczeń na pośladki?

Daj sobie co najmniej 16 tygodni regularnego treningu z progresją, zanim ocenisz efekty. Pierwsze tygodnie to głównie siła i technika.

W danych z kilku badań (ponad 200 osób w wieku 19-78 lat) mięśnie urosły średnio o 4,8%, ale rozrzut wynosił od -11% do +30%, niezależnie od płci i wieku, częściowo też przez błąd pomiaru (Ahtiainen i in. 2016). Porównuj się więc z sobą sprzed czterech miesięcy: zdjęcia w tym samym świetle, obwód bioder i zapis ciężarów. Ile mięśni da się zbudować w rok, rozpisałem we wpisie ile mięśni można zbudować w rok.

Najczęstsze pytania

Czy można ćwiczyć pośladki codziennie?

Można, ale nie ma sensu robić codziennie tego samego ciężkiego treningu. Przy tej samej liczbie serii w tygodniu częstotliwość nie zmieniała istotnie przyrostu mięśni (Schoenfeld i in. 2019), więc najprościej trenować 2-3 razy w tygodniu.

Czy da się zbudować pośladki w domu bez sprzętu?

Na samym początku trochę tak, na ćwiczeniach na jednej nodze. Bardzo szybko masa ciała staje się jednak za małym oporem. Bez gum i hantli zabraknie Ci progresji, a bez progresji pośladki przestają rosnąć.

Co jest lepsze na pośladki: gumy czy hantle?

Oba, do różnych ćwiczeń. Hantle do bułgarskiego, zakroków, RDL i hip thrustu, gumy do odwodzeń i kickbacków. W przysiadzie guma jest luźna na dole i daje za mało (Iversen i in. 2017).

Jakie hantle kupić do ćwiczeń na pośladki w domu?

Regulowane, najlepiej do 20 kg na hantel albo więcej. Z hantlami 5 kg szybko utkniesz, a regulowane pozwolą robić progres przez wiele miesięcy.

Czy przysiady wystarczą na pośladki?

Przysiad buduje pośladek wielki podobnie jak hip thrust, ale żaden z nich nie rozwijał w badaniu pośladkowego średniego (Plotkin i in. 2023). Dlatego połącz bułgarski z hip thrustem i dołóż odwodzenia z gumą, zamiast robić same przysiady.

Ile trwa trening pośladków w domu?

Według planu z tego wpisu około 30-40 minut przy 2 seriach i około 45 minut przy 3 seriach, bo w ćwiczeniach na jednej nodze robisz serię na każdą nogę i dopiero wtedy przerwa.

Aplikacja BBS

Trenujesz w domu i chcesz mieć gotowy plan?

W aplikacji BBS znajdziesz program Home Booty&Abs na pośladki i brzuch z hantlami i gumami, a do tego plany na siłownię i dietę. Pierwsze 3 dni są za darmo.

Źródła

  1. Lasevicius T i in. Muscle Failure Promotes Greater Muscle Hypertrophy in Low-Load but Not in High-Load Resistance Training. J Strength Cond Res. 2022;36(2):346-351. PubMed 31895290
  2. Buckner SL i in. Blood flow restriction does not augment low force contractions taken to or near task failure. Eur J Sport Sci. 2020;20(5):650-659. PubMed 31486720
  3. Schoenfeld BJ i in. Strength and Hypertrophy Adaptations Between Low- vs. High-Load Resistance Training: A Systematic Review and Meta-analysis. J Strength Cond Res. 2017;31(12):3508-3523. PubMed 28834797
  4. Roberts BM i in. Sex Differences in Resistance Training: A Systematic Review and Meta-Analysis. J Strength Cond Res. 2020;34(5):1448-1460. PubMed 32218059
  5. Iversen VM i in. Multiple-joint exercises using elastic resistance bands vs. conventional resistance-training equipment: A cross-over study. Eur J Sport Sci. 2017;17(8):973-982. PubMed 28628370
  6. Lopes JSS i in. Effects of training with elastic resistance versus conventional resistance on muscular strength: A systematic review and meta-analysis. SAGE Open Med. 2019;7:2050312119831116. PubMed 30815258
  7. Contreras B i in. A Comparison of Gluteus Maximus, Biceps Femoris, and Vastus Lateralis Electromyography Amplitude for the Barbell, Band, and American Hip Thrust Variations. J Appl Biomech. 2016;32(3):254-60. PubMed 26695353
  8. McCurdy KW i in. The effects of short-term unilateral and bilateral lower-body resistance training on measures of strength and power. J Strength Cond Res. 2005;19(1):9-15. PubMed 15705051
  9. Earp JE i in. Differing hypertrophy patterns from open and closed kinetic chain training affect quadriceps femoris center of mass and moment of inertia. Front Physiol. 2023;14:1074705. PubMed 36998986
  10. de Leva P. Adjustments to Zatsiorsky-Seluyanov's segment inertia parameters. J Biomech. 1996;29(9):1223-30. PubMed 8872282
  11. Plotkin DL i in. Hip thrust and back squat training elicit similar gluteus muscle hypertrophy and transfer similarly to the deadlift. Front Physiol. 2023;14:1279170. PubMed 37877099
  12. Distefano LJ i in. Gluteal muscle activation during common therapeutic exercises. J Orthop Sports Phys Ther. 2009;39(7):532-40. PubMed 19574661
  13. Schoenfeld BJ i in. How many times per week should a muscle be trained to maximize muscle hypertrophy? J Sports Sci. 2019;37(11):1286-1295. PubMed 30558493
  14. Schoenfeld BJ i in. Effects of Resistance Training Frequency on Measures of Muscle Hypertrophy: A Systematic Review and Meta-Analysis. Sports Med. 2016;46(11):1689-1697. PubMed 27102172
  15. Schoenfeld BJ i in. Longer Interset Rest Periods Enhance Muscle Strength and Hypertrophy in Resistance-Trained Men. J Strength Cond Res. 2016;30(7):1805-12. PubMed 26605807
  16. Plotkin D i in. Progressive overload without progressing load? The effects of load or repetition progression on muscular adaptations. PeerJ. 2022;10:e14142. PubMed 36199287
  17. Kubo K i in. Effects of squat training with different depths on lower limb muscle volumes. Eur J Appl Physiol. 2019;119(9):1933-1942. PubMed 31230110
  18. Schoenfeld BJ i in. Effect of repetition duration during resistance training on muscle hypertrophy: a systematic review and meta-analysis. Sports Med. 2015;45(4):577-85. PubMed 25601394
  19. Robinson ZP i in. Exploring the Dose-Response Relationship Between Estimated Resistance Training Proximity to Failure, Strength Gain, and Muscle Hypertrophy. Sports Med. 2024;54(9):2209-2231. PubMed 38970765
  20. Refalo MC i in. Similar muscle hypertrophy following eight weeks of resistance training to momentary muscular failure or with repetitions-in-reserve in resistance-trained individuals. J Sports Sci. 2024;42(1):85-101. PubMed 38393985
  21. Steele J i in. Ability to predict repetitions to momentary failure is not perfectly accurate, though improves with resistance training experience. PeerJ. 2017;5:e4105. PubMed 29204323
  22. Zourdos MC i in. Novel Resistance Training-Specific Rating of Perceived Exertion Scale Measuring Repetitions in Reserve. J Strength Cond Res. 2016;30(1):267-75. PubMed 26049792
  23. Rodríguez-Rosell D i in. Relationship Between Velocity Loss and Repetitions in Reserve in the Bench Press and Back Squat Exercises. J Strength Cond Res. 2020;34(9):2537-2547. PubMed 31045753
  24. Morton RW i in. A systematic review, meta-analysis and meta-regression of the effect of protein supplementation on resistance training-induced gains in muscle mass and strength in healthy adults. Br J Sports Med. 2018;52(6):376-384. PubMed 28698222
  25. Loucks AB, Thuma JR. Luteinizing hormone pulsatility is disrupted at a threshold of energy availability in regularly menstruating women. J Clin Endocrinol Metab. 2003;88(1):297-311. PubMed 12519869
  26. Ahtiainen JP i in. Heterogeneity in resistance training-induced muscle strength and mass responses in men and women of different ages. Age (Dordr). 2016;38(1):10. PubMed 26767377

Artykuł ma charakter edukacyjny i nie zastępuje porady lekarza ani fizjoterapeuty. Jeżeli przy przysiadach albo wykrokach czujesz ból w kolanie, biodrze albo w odcinku lędźwiowym, skonsultuj to ze specjalistą.

Używam Google Analytics, żeby wiedzieć, co na stronie działa, a co nie. Zgadzasz się na cookies statystyczne?