Czy brzuszki mają sens? Kiedy tak, a kiedy to strata czasu

Klasyczne brzuszki robione na ilość, po 50 czy 100 powtórzeń dziennie, mają mały sens: sporą część ruchu robią zginacze biodra, a ani setki powtórzeń, ani 42 dni Szóstki Weidera nie spalą tłuszczu z brzucha. Brzuszki mają sens, jeżeli nie zahaczasz stóp, zwijasz kręgosłup zamiast podnosić cały tułów z bioder i dokładasz opór, kiedy robisz więcej niż 20 powtórzeń w serii. Wystarczą 2 treningi brzucha w tygodniu po 2 ćwiczenia.

Niżej masz badania, Szóstkę Weidera policzoną co do powtórzenia, kalkulator kalorii, drabinkę ćwiczeń i gotowy plan na tydzień. Wszystkie ćwiczenia pokazuję w filmie.

Co pracuje w brzuszku: brzuch czy zginacze biodra?

W pierwszej części brzuszka pracuje głównie mięsień prosty brzucha, a w drugiej, gdy cały tułów odrywa się od podłogi, coraz więcej roboty przejmują zginacze biodra. Prosty brzucha zgina kręgosłup, a nie biodro, więc ta druga połowa ruchu niewiele mu daje.

Prosty brzucha biegnie od spojenia łonowego do mostka i żeber. Przyciąga mostek do miednicy albo nie pozwala Ci wygiąć się do tyłu, czyli pracuje w antywyproście. W pełnym brzuszku tułów zgina się już w biodrze, a to robota mięśnia biodrowo-lędźwiowego i prostego uda. Mięsień lędźwiowy zaczyna się na kręgach lędźwiowych, więc kiedy mocno pracuje, ściąga lędźwia do przodu.

Grafika

Brzuch czy biodro: co pracuje w brzuszku

1Zwijasz kręgosłup: pracuje głównie brzuch

2Tułów zgina się w biodrze: przejmują zginacze biodra

• Mięsień prosty brzucha od spojenia łonowego (przód miednicy) do mostka i chrząstek żeber. Zgina kręgosłup albo nie pozwala mu wygiąć się do tyłu. Bioder nie zgina.
• Mięsień biodrowo-lędźwiowy część lędźwiowa zaczyna się na kręgach lędźwiowych, część biodrowa na miednicy, obie kończą się na kości udowej. Zgina biodro, a kiedy mocno pracuje, ściąga lędźwia do przodu.

52 z 54 badanych (96%) miało 3 smugi ścięgniste, czyli klasyczny sześciopak. Jedna osoba miała 4, jedna 5. Liczby i ułożenia kostek nie zmienisz żadnymi brzuszkami.

Brzuch w pełnym brzuszku nie śpi: w badaniu z USG prosty brzucha pogrubiał się prawie tak jak przy spięciu, obie wersje dały wyraźnie większą zmianę grubości niż unoszenie nóg (Gomirato i Grenier 2023). Problem w tym, że przy setkach powtórzeń zmęczą Ci się głównie biodra i lędźwia.

Liczby kostek nie zmienisz żadnymi brzuszkami. Tworzą je smugi ścięgniste w prostym brzucha, a w badaniu na 54 zwłokach 52 osoby miały 3 smugi (96%), jedna 4, a jedna 5 (Anita i in. 2015). Liczba kostek i to, czy są równe, zależy od budowy.

Ile pracują zginacze biodra w różnych brzuszkach

W badaniu z elektrodami wbitymi w mięsień lędźwiowy wszystkie wersje pełnych brzuszków aktywowały go na 15-35% maksymalnego napięcia, a spięcie (curl-up) poniżej 10% (Juker i in. 1998). Spięcie to krótki ruch: odrywasz głowę i łopatki, a lędźwia zostają na ziemi.

Wykres

Ile pracuje mięsień lędźwiowy w różnych brzuszkach

Spięcie, nogi ugięte7-10%

Brzuszek, nogi proste15-24%

Brzuszek, nogi ugięte17-28%

Brzuszek z wciskaniem piętpomysł Jandy28-34%

0%10%20%30%40%

% maksymalnego napięcia mięśnia lędźwiowego (EMG igłowe)

Drugi detal to zahaczanie stóp. Zablokowane stopy obniżały aktywność brzucha i podnosiły aktywność mięśnia prostego uda (Parfrey i in. 2008). W badaniu na żołnierzach brzuch pracował mocno także przy przytrzymanych stopach, ale co do bioder wynik był ten sam: wyraźnie więcej pracy prostego uda, więc autorzy radzą spięcia bez przytrzymywania stóp (Burden i Redmond 2013). To pomiary EMG z jednej sesji: mówią, co pracuje, a nie, co urośnie (Vigotsky i in. 2022).

Czy wciskanie stóp w podłogę wyłącza zginacze biodra?

Nie wyłącza. Popularne wyjaśnienie brzmi tak: skoro przy wciskaniu stóp pracują pośladki i dwugłowe uda, czyli antagoniści zginaczy, to zginacze nie mogą zgiąć biodra. W badaniu Jukera pełny brzuszek z dociskaniem pięt średnio aktywował lędźwiowy nawet najmocniej, około 28-34% maksimum, choć różnice między osobami były ogromne. Brzuszek Jandy działa, moim zdaniem z dwóch innych powodów: stopy nie są zahaczone, a ruch może być mały, więc robisz coś bliżej spięcia niż pełnego brzuszka.

Szóstka Weidera w liczbach: dlaczego to najwolniejsza droga do mocnego brzucha

Szóstka Weidera to 6 ćwiczeń przez 42 dni bez przerwy, w których rośnie wyłącznie liczba powtórzeń, a obciążeniem jest masa ciała. Według rozpiski z opracowania SGGW pierwszego dnia robisz 36 powtórzeń, w dniach 39-42 już 432 dziennie, a razem 10 872 powtórzeń, każde z zatrzymaniem na około 3 sekundy. Nawet autor opracowania ostrzega, że przy ponad 400 powtórzeniach łatwo o błędy, które przeciążają kręgosłup i kark.

Wykres

Szóstka Weidera dzień po dniu

Ostatni dzień432 powt.3 serie po 24 w 6 ćwiczeniach, każde z zatrzymaniem na ok. 3 sekundy. Obciążenie od 1. do 42. dnia to cały czas masa ciała.

Zamiast tego

• 2 treningi brzucha w tygodniu
• po 2 ćwiczenia: jedno zgina kręgosłup, drugie trzyma tułów
• seria kończy się w 6-20 powtórzeniach
• powyżej 20 powtórzeń dokładasz opór

Sam brak ciężaru nie przekreśla Szóstki: przy seriach do upadku mięśnie rosły podobnie przy małych i dużych obciążeniach (Schoenfeld i in. 2017, Lopez i in. 2021), ale lekka seria musi naprawdę dojść blisko upadku (Lasevicius i in. 2022). W Szóstce najpierw serie są daleko od upadku, potem jedna trwa minutami i technika siada. Szybciej jest dokładać opór, tak żeby seria kończyła się w 6-20 powtórzeniach. 10 tygodni spięć na maszynach albo brzuszków na skosie poprawiło siłę i wytrzymałość brzucha, choć fałdy i obwody się nie zmieniły (Thomas i Ridder 1989).

Moja praktyczna zasada, którą powtarzam od lat: jeżeli chcesz silny brzuch i widoczny sześciopak, wybieraj ćwiczenia, w których nie zrobisz więcej niż 15-20 powtórzeń. Seria ma być ciężka od oporu, a nie od tego, że po setnym powtórzeniu wszystko piecze.

Czy brzuszki spalają tłuszcz z brzucha?

Nie w takim stopniu, żeby to było widać. W większości badań ćwiczenia na brzuch nie zmniejszyły tłuszczu na brzuchu bardziej niż sama dieta albo brak ćwiczeń. To, czy widać mięśnie brzucha, zależy od tłuszczu w całym ciele, a ten schodzi przy deficycie kalorycznym.

Brobakken jako jeden z nielicznych znalazł efekt miejscowy, ale to 16 osób i kilkaset spięć na maszynie 4 razy w tygodniu, a różnica to około 700 g tłuszczu tułowia (nie samego brzucha) w 10 tygodni. Za mało, żeby na tym budować plan. Resztę badań o miejscowym spalaniu opisałem w artykule Tłuszcz z dołu brzucha schodzi na końcu.

Wykres

Ile tłuszczu dało setki spięć 4 razy w tygodniu

Tłuszcz tułowia, bieżnia + brzuch−1170 g

Tłuszcz tułowia, sama bieżniazmiana nieistotna

Tłuszcz całego ciała, bieżnia + brzuch−1705 g

Tłuszcz całego ciała, sama bieżnia−1134 g

0500100015002000

spadek tłuszczu w DEXA po 10 tygodniach (g)

Różnica między grupami697 gtłuszczu tułowia w 10 tygodni. Tułów w DEXA to też klatka i plecy, a nie sam brzuch.

Jaką cenę

• 4 treningi w tygodniu przez 10 tygodni
• 4 × 4 min spięć na maszynie, 40 powtórzeń na minutę, 30-40% maksymalnego ciężaru
• do tego 4 × 4 min skrętów tułowia i bieg

Brzuszki spalają też mało kalorii. Spięcia brzucha i plank to 2,8 MET, czyli wysiłek lekki (Compendium 2024, Herrmann i in. 2024). Przy 80 kg 10 minut spięć to około 37 kcal razem z tym, co spaliłbyś, leżąc na kanapie.

Ile jeść, żeby tłuszcz schodził, policzysz w kalkulatorze kalorii, a fundamenty masz w artykule Jak schudnąć. Pełny, wyraźny sześciopak u faceta to według mnie 10% tkanki tłuszczowej albo mniej, a swoją drogę opisałem w artykule Jak zszedłem do 12% tkanki tłuszczowej.

Czy brzuszki są szkodliwe dla kręgosłupa?

Dla zdrowej osoby kilka serii brzuszków w tygodniu nie jest groźne. Jeżeli lędźwia bolą Cię po brzuszkach, najczęstsza przyczyna to zbyt duży udział bioder: skróć ruch i nie zahaczaj stóp. Jeżeli ból wraca mimo to, trwa dłużej niż kilka dni albo promieniuje do nogi, idź do fizjoterapeuty.

Strach przed brzuszkami wziął się w dużej mierze z badań laboratoryjnych. W jednym z nich odcinki kręgosłupa świni zginano w maszynie pod uciskiem, raz na sekundę, do 86 400 razy, i przy tylu cyklach pojawiały się przepukliny krążka (Callaghan i McGill 2001). To co innego niż 3 serie po 12 dwa razy w tygodniu, ale dobrze pokazuje, dlaczego setki powtórzeń dziennie, rok w rok, to nie najlepszy pomysł.

Najlepszy stosunek pracy brzucha do obciążenia kręgosłupa dawały częściowe spięcia, a autorzy zalecają kilka różnych ćwiczeń (Axler i McGill 1997). U Jukera najlepiej wypadła deska boczna: dużo pracy brzucha przy małej pracy lędźwiowego. Dlatego w planie masz jedno ćwiczenie ze zginaniem i jedno, w którym brzuch trzyma tułów.

Najpierw konsultacja, potem brzuszki:

• Ostry ból pleców albo ból promieniujący do nogi: lekarz albo fizjoterapeuta, nie artykuł.
• Po ciąży, przy rozejściu mięśnia prostego brzucha: ćwiczenia dobierz z fizjoterapeutą uroginekologicznym (szczegóły w pytaniach na końcu).
• W ciąży, przy przepuklinie brzusznej albo po operacji brzucha: zakres i ćwiczenia ustal z lekarzem albo fizjoterapeutą.

Co robić zamiast klasycznych brzuszków: 4 poziomy

Zacznij od brzuszka Jandy albo spięcia bez zahaczania stóp, a kiedy zrobisz 15-20 powtórzeń z zapasem, dołóż opór albo przejdź na trudniejszą wersję. Do każdego treningu dodaj jedno ćwiczenie, w którym brzuch trzyma tułów, na przykład deskę boczną.

Poziom 1: brzuszek Jandy krok po kroku

1. Połóż się na plecach, nogi ugięte, stopy płasko. Nie zahaczaj stóp pod drabinką ani kanapą.
2. Załóż gumę oporową za łydki, tuż pod kolanami, i zaczep jej drugi koniec przed sobą o coś stabilnego. Gumę może też trzymać druga osoba.
3. Dociśnij stopy w podłogę i lekko pociągnij łydkami gumę do siebie. Stopy mają być dociśnięte przez całą serię.
4. Zwijaj kręgosłup od głowy: broda, łopatki, środek pleców. Ruch może być mały.
5. Wróć powoli i od razu zrób kolejne powtórzenie, bez odpoczynku na podłodze.

Bez gumy też się da, wtedy tylko wciskasz stopy w podłogę i to jest nawet trudniejsza wersja. Jeżeli zrobisz 20 powtórzeń z zapasem, weź talerz albo hantlę na klatkę i wróć do 8-15.

Poziom 2: spięcia na wyciągu klęcząc

Na siłowni najprościej dokładać ciężar spięciami na wyciągu z liną, klęcząc: biodra stoją, a Ty zwijasz tułów, prowadząc łokcie w stronę ud. Bloczek dokładasz, kiedy zrobisz górną granicę powtórzeń. Maszyna do spięć działa tak samo (więcej w artykule Maszyny czy wolne ciężary).

Poziom 3 i 4: brzuszek na GHD albo na piłce

Na ławce GHD schodzisz tułowiem poniżej bioder, czyli rozciągasz brzuch, i zwijasz się „kręg po kręgu”, zaczynając od zaokrąglenia kręgosłupa, a nie od zgięcia w biodrach. Talerz dołóż dopiero przy 10-12 czystych powtórzeniach, z czasem dojdziesz nawet do 10 kg. Bez GHD użyj dużej piłki i drabinki pod stopy, bez ciężaru, dopóki piłka się pod Tobą buja. Przy bólach lędźwi albo przepuklinie krążka w wywiadzie nie schodź do pełnego przeprostu, bo ćwiczenia z dużą pracą zginaczy biodra mogą być problemem dla części osób z bólem pleców (Escamilla i in. 2006).

Często słyszysz „gwarancję”, że brzuch wzmocniony w rozciągnięciu będzie lepiej działał w każdym zakresie. W innych mięśniach trening w rozciągnięciu dawał więcej: wyprosty nad głową dały +28,5% długiej głowy tricepsa wobec +19,6% przy ręce wzdłuż tułowia (Maeo i in. 2023), podobnie łydki (Kassiano i in. 2023), choć u wytrenowanych wyszło już tyle samo co pełny zakres (Wolf i in. 2025). Na brzuchu nikt tego nie zmierzył, więc ja bym powiedział „prawdopodobnie”, a nie „gwarantuję”.

To badanie na tricepsie. Na brzuchu nikt jeszcze nie sprawdził, czy trening w rozciągnięciu daje więcej.

Unoszenie nóg, kółko albo deska boczna

Unoszenie kolan w zwisie, odwrotny brzuszek na skosie i kółko mocno angażują brzuch, ale część z nich, razem ze zwykłym brzuszkiem na ugiętych nogach, najmocniej aktywowała też prosty uda (Escamilla i in. 2006). Dobre ćwiczenia, tylko nie przy bolących lędźwiach. Unoszenie nóg nie jest też „na dół brzucha”: dolna część pracuje odrobinę mocniej (Gomirato i Grenier 2023), ale tłuszcz z dołu brzucha od tego nie zniknie.

Wykres

O ile bardziej grubieje prosty brzucha niż przy unoszeniu nóg

Spięcie (45°)+36,4 pkt proc.

Pełny brzuszek (90°)+32,5 pkt proc.

Unoszenie nóg (90°)punkt odniesienia

0+10+20+30+40

o ile punktów procentowych większa zmiana grubości niż przy unoszeniu nóg (USG)

Drugie ćwiczenie ma trzymać kręgosłup w miejscu: deska boczna, a w domu dead bug albo wood chopper. Jeżeli zwykły plank trzymasz długo bez problemu, czas na coś trudniejszego.

Ile serii, ile powtórzeń i ile razy w tygodniu trenować brzuch

Brzuch trenuj jak każdą inną partię: 2 razy w tygodniu, po 2 ćwiczenia, z seriami kończonymi 1-2 powtórzenia przed upadkiem. Jedno ćwiczenie zgina kręgosłup, drugie trzyma tułów w miejscu. Codziennie nie ma potrzeby.

To 4-6 serii zginania tygodniowo plus stabilizacja (brzuch na tle innych partii masz w artykule Ile serii na partię mięśniową tygodniowo). Dopisz je na koniec dwóch treningów, które już robisz, na przykład w planie dla początkujących FBW A/B.

U licealistów spięcia 1, 2 albo 3 razy w tygodniu przez 6 tygodni poprawiły wytrzymałość brzucha tak samo (Juan-Recio i in. 2015), a 4 tygodnie spięć z masą ciała zwiększyły przekrój większości mięśni tułowia w rezonansie (Rutkowska-Kucharska i Szpala 2018). Progresja jak w wyciskaniu: najpierw powtórzenia, potem opór.

Mity o brzuszkach

Cztery zdania, które słyszę najczęściej. Płaski brzuch to dla mnie taki, który z boku tworzy mniej więcej prostą linię, z kaloryferem czy bez, i daje go przede wszystkim niski poziom tłuszczu.

Mit kontra fakt

4 mity o brzuszkach

Mit 1

„Są ćwiczenia na dół brzucha.”

Fakt

Prosty brzucha to jeden mięsień od mostka do miednicy. Przy unoszeniu nóg dół pracuje odrobinę mocniej, ale tłuszcz z dołu brzucha zależy od diety.

Źródło: Gomirato i Grenier 2023

Mit 2

„Trzeba robić setki brzuszków codziennie.”

Fakt

W badaniu na licealistach 1 trening w tygodniu poprawił wytrzymałość brzucha tak samo jak 2 albo 3.

Źródło: Juan-Recio i in. 2015

Mit 3

„Brzuszki niszczą kręgosłup.”

Fakt

Przepukliny pojawiały się w odcinkach kręgosłupa świni zginanych w maszynie przez dziesiątki tysięcy cykli (test do 86 400), a nie po 3 seriach. Krótki zakres i niezahaczone stopy zmniejszają pracę bioder.

Źródło: Callaghan i McGill 2001, Parfrey i in. 2008

Mit 4

„Ćwiczenia na brzuch dają płaski brzuch.”

Fakt

Płaski brzuch to przede wszystkim mało tłuszczu. 6 tygodni ćwiczeń brzucha nie zmniejszyło tłuszczu ani obwodu, a mocniejsze mięśnie mogą brzuch nawet lekko uwypuklić.

Źródło: Vispute i in. 2011, do tego moja opinia

Najczęstsze pytania

Aplikacja BBS

Chcesz mieć rozpisany cały tydzień, a nie tylko brzuch?

W aplikacji BBS dostajesz plan treningowy pod swój cel, na siłownię albo do domu, filmy z techniką do każdego ćwiczenia i jadłospis pod Twoje kalorie. Pierwsze 3 dni są za darmo.

Przetestuj BBS Policz swoje kalorie

Źródła

1. Juker D, McGill S, Kropf P, Steffen T. Quantitative intramuscular myoelectric activity of lumbar portions of psoas and the abdominal wall during a wide variety of tasks. Med Sci Sports Exerc. 1998;30(2):301-310. PubMed 9502361. Wartości dla poszczególnych brzuszków za: S. Perle, lista Biomch-L, 24.04.2002.
2. Parfrey KC, Docherty D, Workman RC, Behm DG. The effects of different sit- and curl-up positions on activation of abdominal and hip flexor musculature. Appl Physiol Nutr Metab. 2008;33(5):888-895. PubMed 18923563
3. Burden AM, Redmond CG. Abdominal and hip flexor muscle activity during 2 minutes of sit-ups and curl-ups. J Strength Cond Res. 2013;27(8):2119-2128. PubMed 23207881
4. Gomirato AP, Grenier SG. Diagnostic Ultrasound Shows Preferential Activation of Rectus Abdominis Segments with Exercises Targeting Upper Versus Lower Segments. Int J Exerc Sci. 2023;16(1):1077-1086. PubMed 38288259
5. Escamilla RF i in. Electromyographic analysis of traditional and nontraditional abdominal exercises: implications for rehabilitation and training. Phys Ther. 2006;86(5):656-671. PubMed 16649890
6. Vigotsky AD i in. Longing for a Longitudinal Proxy: Acutely Measured Surface EMG Amplitude is not a Validated Predictor of Muscle Hypertrophy. Sports Med. 2022;52(2):193-199. PubMed 35006527
7. Anita, Haque M, Gupta A, Nasar A. Variation in Tendinous Intersections of Rectus Abdominis Muscle in North Indian Population with Clinical Implications. J Clin Diagn Res. 2015;9(6):AC10-AC12. PubMed 26266107
8. Schoenfeld BJ, Grgic J, Ogborn D, Krieger JW. Strength and Hypertrophy Adaptations Between Low- vs. High-Load Resistance Training: A Systematic Review and Meta-analysis. J Strength Cond Res. 2017. PubMed 28834797
9. Lopez P i in. Resistance Training Load Effects on Muscle Hypertrophy and Strength Gain: Systematic Review and Network Meta-analysis. Med Sci Sports Exerc. 2021. PubMed 33433148
10. Lasevicius T i in. Muscle Failure Promotes Greater Muscle Hypertrophy in Low-Load but Not in High-Load Resistance Training. J Strength Cond Res. 2022. PubMed 31895290
11. Thomas TR, Ridder MB. Resistance exercise program effects on abdominal function and physique. J Sports Med Phys Fitness. 1989;29(1):45-48. PubMed 2528028
12. Vispute SS i in. The effect of abdominal exercise on abdominal fat. J Strength Cond Res. 2011;25(9):2559-2564. PubMed 21804427
13. Kordi R i in. Effect of abdominal resistance exercise on abdominal subcutaneous fat of obese women: a randomized controlled trial using ultrasound imaging assessments. J Manipulative Physiol Ther. 2015;38(3):203-209. PubMed 25766455
14. Kostek MA i in. Subcutaneous fat alterations resulting from an upper-body resistance training program. Med Sci Sports Exerc. 2007. PubMed 17596787
15. Ramírez-Campillo R i in. Regional fat changes induced by localized muscle endurance resistance training. J Strength Cond Res. 2013;27(8):2219-2224. PubMed 23222084
16. Brobakken MF i in. Abdominal aerobic endurance exercise reveals spot reduction exists: A randomized controlled trial. Physiol Rep. 2023;11(22):e15853. PubMed 38010201
17. Herrmann SD i in. 2024 Adult Compendium of Physical Activities: A third update of the energy costs of human activities. J Sport Health Sci. 2024;13(1):6-12. PubMed 38242596, tabela: pacompendium.com
18. Axler CT, McGill SM. Low back loads over a variety of abdominal exercises: searching for the safest abdominal challenge. Med Sci Sports Exerc. 1997;29(6):804-811. PubMed 9219209
19. Callaghan JP, McGill SM. Intervertebral disc herniation: studies on a porcine model exposed to highly repetitive flexion/extension motion with compressive force. Clin Biomech. 2001;16(1):28-37. PubMed 11114441
20. Lee D, Hodges PW. Behavior of the Linea Alba During a Curl-up Task in Diastasis Rectus Abdominis: An Observational Study. J Orthop Sports Phys Ther. 2016;46(7):580-589. PubMed 27363572
21. Maeo S i in. Triceps brachii hypertrophy is substantially greater after elbow extension training performed in the overhead versus neutral arm position. Eur J Sport Sci. 2023;23(7):1240-1250. PubMed 35819335
22. Kassiano W i in. Greater Gastrocnemius Muscle Hypertrophy After Partial Range of Motion Training Performed at Long Muscle Lengths. J Strength Cond Res. 2023;37(9):1746-1753. PubMed 37015016
23. Wolf M i in. Lengthened partial repetitions elicit similar muscular adaptations as full range of motion repetitions during resistance training in trained individuals. PeerJ. 2025;13:e18904. PubMed 39959841
24. Juan-Recio C i in. Short-term effect of crunch exercise frequency on abdominal muscle endurance. J Sports Med Phys Fitness. 2015;55(4):280-289. PubMed 25853876
25. Rutkowska-Kucharska A, Szpala A. The use of electromyography and magnetic resonance imaging to evaluate a core strengthening exercise programme. J Back Musculoskelet Rehabil. 2018;31(2):355-362. PubMed 29060921
26. Dzierzbicki M. Szóstka Weidera. Opracowanie, SGGW. PDF

Artykuł ma charakter edukacyjny i nie zastępuje porady lekarza ani fizjoterapeuty. Jeżeli przy ćwiczeniach brzucha czujesz ból pleców, promieniowanie do nogi, jesteś w ciąży albo po porodzie, skonsultuj dobór ćwiczeń ze specjalistą.